AÖF Yaz Okulu Sınavları Online mı? Felsefi Bir Bakış
Bir sabah kahvemi yudumlarken, içimde beliren soru beni bir hayli düşündürdü: Bilgiye nasıl ulaşırız? Ya da daha derin bir soruyla ifade edersek: Gerçeklik, sanal dünyada da var mı? Bir şeyin “gerçek” olabilmesi için onu bir ekran aracılığıyla deneyimlememiz yeterli mi, yoksa başka bir şeylere de ihtiyaç duyar mıyız? Bu sorular, insanın bilgiye dair en temel sorularını oluştururken, aynı zamanda bilgi kuramı ve ontoloji gibi felsefi dallara da derinlemesine bir yolculuk yapma fırsatı tanır. Şimdi, gözümüzü açtığımız bu dijital dünyada, yüksek öğrenimde bir değişiklik daha karşımıza çıkıyor: AÖF yaz okulu sınavları online mı olacak?
Bu soru, sadece eğitim hayatımıza değil, aynı zamanda günümüzün en tartışmalı meselelerine, eğitim ile teknoloji arasındaki ilişkiye de işaret ediyor. AÖF yaz okulu sınavlarının online olması, aynı zamanda bir etik ikilem ve bilgiye dair derin felsefi tartışmalara da kapı aralıyor. Her şeyin dijitalleştiği, sanal bir ortamda “gerçek” olma arzusunun büyüdüğü bir dünyada, eğitim ve sınav gibi geleneksel süreçlerin dijitalleşmesinin ne gibi felsefi yankıları olabilir? Bu yazı, bu soruyu etik, epistemolojik ve ontolojik açılardan ele alacak ve güncel tartışmalara farklı filozofların gözünden ışık tutacak.
Etik: Online Sınavlarda Doğruluk ve Adalet
Felsefede etik, insanların doğru ve yanlışla ilgili ne düşündüklerini, nasıl davranmaları gerektiğini sorgular. AÖF gibi büyük bir eğitim kurumunun yaz okulu sınavlarını online yapma kararı, öğrenci ve öğretim görevlisi arasında birçok etik soruyu gündeme getirebilir.
İlk sorulardan biri, online sınavların adillik ve doğruluk açısından ne kadar güvenilir olduğu meselesidir. Birçok öğrenci, çevrim içi sınavların kolayca manipüle edilebileceğini ve dürüstlük sınavlarının dışına çıkılabileceğini düşünebilir. Bu tür etik ikilemler, sadece öğrenciler için değil, aynı zamanda öğretim görevlileri için de geçerlidir. Öğretim görevlisi, sanal ortamda öğrencileri denetlemek ve adil bir sınav süreci sağlamak için ek sorumluluklar taşır. Ancak, sanal ortamda birebir izleme yapılmadığında, herhangi bir hile veya yetersiz denetim durumu oluşabilir.
Platon’un Devlet eserinde tartıştığı ideal devlet anlayışı, adaletin sağlanabilmesi için her bireyin rolüne uygun davranması gerektiği fikrini benimser. Aynı şekilde, dijital sınavlar da toplumda adil bir düzen oluşturulması adına etik sorunlar yaratabilir. Eğer öğretim görevlisi öğrencilerin sınavlarını yeterince denetleyemezse veya öğrenciler sistemdeki boşlukları kullanarak hile yaparlarsa, bu durum eğitimin etik temellerini sarsabilir.
Epistemoloji: Gerçek Bilgiye Ulaşmak ve Dijital Deneyim
Bir diğer felsefi alan ise epistemoloji, yani bilgi kuramıdır. Epistemoloji, bilginin ne olduğunu, nasıl elde edildiğini ve ne kadar güvenilir olduğunu araştırır. Dijital ortamda eğitim ve sınav süreçleri, bilginin gerçek ve doğru olup olmadığı sorusunu yeniden gündeme getiriyor.
Online sınavlar, öğrencilerin bilgisini ne kadar doğru ölçebiliyor? Bilgi, dijital ortamda da gerçek olabilir mi? Felsefi bir bakış açısıyla, bilgi, sadece doğrudan deneyimle edinilebilen bir şey midir? Descartes, şüphecilik felsefesiyle başladığı düşüncelerinde, bir şeyin doğru olup olmadığını bilmeden önce tüm dünyayı şüpheyle sorgulamamızı öğütler. Bu açıdan bakıldığında, dijital ortamda bir sınavda alınan bilgi de şüphe uyandırabilir. Öğrenciler, bilgisini bir ekrandan almakta, sınavda bilgisini yazılı olarak ifade etmekte zorluk çekebilirler. Bu da, bilginin doğruluğu ile ilgili sorunlar yaratabilir.
Fakat, son yıllarda yapılan çalışmalar ve tartışmalar, dijital ortamların aslında bilgiye ulaşma biçimimizi değiştirdiğini ortaya koyuyor. Günümüzde, bilgi edinme hızımızın arttığı ancak aynı zamanda bu bilgiyi doğru bir şekilde filtrelemenin zorlaştığı bir çağda yaşıyoruz. Epistemolojik bir çelişki olarak, online sınavlar bize bilgiyi ne kadar doğru bir şekilde ölçebileceğimizi sorgulatabilir.
Ontoloji: Gerçeklik ve Dijital Dünyanın Sınırları
Ontoloji, varlıkların doğasını, gerçekliğin ne olduğunu sorgulayan bir felsefe dalıdır. Bu bakış açısıyla, dijital ortamda yapılan sınavların ontolojik bir sorunu ortaya koyduğunu söyleyebiliriz: Sanal bir ortamda, gerçeklik nasıl deneyimlenir? Eğer sınavlarımız sanal bir platformda yapılıyorsa, bu sınavlar bizim için “gerçek” midir, yoksa sadece dijital bir yansıma mı?
Jean Baudrillard’ın simülakr kavramı, gerçeklik ile sanallığın arasındaki sınırların giderek daha belirsiz hale geldiğini belirtir. Bu bakış açısına göre, dijital ortamda alınan sınav da gerçek bir sınav olabilir, ancak “gerçek” olma anlamında farklı bir boyuta taşınabilir. Yani, dijital bir sınav sadece fiziksel olarak yapılmayan, ama aynı derecede önemli bir sınavdır. Gerçeklik, deneyimlediğimiz şeyin kendisi kadar, bu deneyimin bizim üzerimizde bıraktığı etkilerle de ilgilidir.
Diğer taraftan, dijital sınavlar, öğretim süreçlerinin tüm yönlerini değiştirme potansiyeline sahiptir. Özellikle online eğitim platformlarının artan etkisiyle, eğitimdeki ontolojik anlayış da değişiyor. Eğer sınav ve eğitim süreçleri yalnızca dijital ortama kayarsa, bu durum, gerçeklik kavramının yeniden sorgulanmasına yol açar. Dijital sınavlarda varlık ve deneyim, fiziksel bir ortamdan çıkıp tamamen dijital bir simülasyona dönüşebilir.
Sonuç: Dijital Eğitim ve Felsefi Sınav
AÖF yaz okulu sınavlarının online olma durumu, sadece eğitim politikaları ve eğitim kalitesiyle ilgili bir karar değil, aynı zamanda felsefi bir sorudur. Etik, epistemolojik ve ontolojik boyutlardan bakıldığında, dijital sınavlar, gerçeklik, bilgi ve adalet üzerine derin sorular sormamıza neden olmaktadır. Bu dönüşüm, eğitim süreçlerini dönüştürürken aynı zamanda varlık, bilgi ve doğru olma hali gibi felsefi meseleleri de yeniden tanımlamaktadır.
Sonuçta, öğrencilerin dijital ortamda sınav yapmasının adil ve doğru olup olmadığına dair düşündüğümüzde, bir başka soru ortaya çıkar: Eğitimde doğruluk ve gerçeklik, yalnızca fiziksel ortamla mı ilgilidir, yoksa her ortamda farklı bir anlam taşır mı? Bu soruyu sorarak, eğitimdeki dijitalleşmenin getirdiği değişimlerin etik ve felsefi boyutlarını daha derinlemesine incelemeliyiz.