Kapsayıcı Yaklaşım Nedir? İnsan Hikâyeleriyle Anlamını Bulan Bir Duruş Bunu bir akademik terim gibi değil, hepimizin günlük hayatında dokunduğu bir kavram olarak düşünelim. Çünkü “kapsayıcı yaklaşım” sadece politikalarla, kurumlarla ya da raporlarla sınırlı değildir; bir okul bahçesindeki çocukların oyuna dahil edilme biçiminde, bir iş yerindeki fikir toplantısında söz hakkı tanıma yönteminde ya da toplumun farklı kesimlerini temsil eden bir sanat etkinliğinde yaşar. Bu yazıda, hem verilerle hem de insan hikâyeleriyle bu kavramın derinlerine ineceğiz. Kapsayıcı Yaklaşımın Temeli: “Herkes” Gerçekten Herkesi Kapsar mı? Kapsayıcı yaklaşım, en basit tanımıyla, farklılıkları yok saymadan herkese adil fırsatlar sunan ve herkesin katılımını teşvik eden bir…
4 YorumUygulama ve Eğlence Yazılar
Ön Sezi Ne Demek? Bilincin Derinliklerinden Yükselen Sessiz Bir Rehber İnsan davranışlarını anlamaya çalışan bir psikolog olarak sık sık şu soruyla karşılaşırım: “Bazen neden hiçbir mantıklı açıklama olmadan doğru kararı verebiliyorum?” Bu soru, bizi psikolojinin en büyüleyici kavramlarından birine götürür — ön sezi. Ön sezi, bilincimizin sessiz ama güçlü bir parçasıdır; mantığın ulaşamadığı noktalarda devreye giren içsel bir rehberdir. Ancak bu kavramın arkasında sadece mistik bir his değil, derin bir psikolojik süreç yatar. Ön Sezi Nedir? Bilinçdışının İncelikli Dili Ön sezi, bir durumu ya da olayı mantıksal analiz yapmadan, aniden ve güçlü bir “doğru hissetme” biçiminde algılamaktır. Psikolojide bu, bilinçdışı…
6 YorumYemekler Mideden Sonra Nereye Gider? Psikolojik Sindirimin Derin Katmanları Bir psikolog için her davranış, görünenden daha derin bir anlam taşır. “Yemekler mideden sonra nereye gider?” sorusu ilk bakışta biyolojik bir merak gibi görünse de, aslında insanın iç dünyasına açılan sembolik bir kapıdır. Çünkü insan sadece bedenini değil, duygularını, düşüncelerini ve hatta ilişkilerini de “sindirir”. Mide, yalnızca bir organ değil; bir duygusal merkez, bir hafıza alanı ve bir karar laboratuvarıdır. Psikolojik açıdan bu soruyu sormak, “yediğimiz şeyleri mi sindiriyoruz, yoksa yaşadıklarımızı mı?” diye sormaktır. — Bilişsel Psikoloji: Zihnin Midesi Bilişsel psikolojiye göre insan zihni, tıpkı bir sindirim sistemi gibi çalışır. Duyular…
Yorum BırakŞunu açık açık söyleyeceğim: Kan uyuşmazlığı, hamilelik etrafında gereksiz korku üreterek “panik ekonomisini” besleyen bir etiket hâline geldi. Kural basit; risk net; korunma yöntemleri yıllardır elimizde. Buna rağmen hâlâ bilgi kirliliği, eşitsiz erişim ve “herkese aynı protokol” mantığıyla yol alıyoruz. Bugün, kimlerin gerçekten risk altında olduğunu klinik gerçeklerle, ama yerleşik alışkanlıkları da cesurca sorgulayarak konuşalım. Kısa cevap: Kan (Rh) uyuşmazlığı, Rh negatif hamile bireyin, Rh pozitif bir fetüs taşıdığı durumlarda olur. Rh pozitif hamilelerde Rh uyuşmazlığı olmaz. ABO uyuşmazlığı ise en çok anne 0 (sıfır) grubu, bebek A/B/AB olduğunda görülür ve çoğu zaman daha hafiftir. Kan uyuşmazlığı hangi çiftlerde olur?…
8 YorumStresten Karın Guruldaması Olur mu? Siyasal Bir Bakış Bir siyaset bilimci için insan bedeni, sadece biyolojik bir varlık değil; aynı zamanda iktidarın, kurumların ve ideolojilerin kesişiminde şekillenen bir politik alanıdır. Bedende ortaya çıkan en küçük fizyolojik tepki bile, toplumsal düzenin ve güç ilişkilerinin görünmez ağlarıyla örülüdür. Bu noktada şu soruyu sormak gerekir: Stresten karın guruldaması yalnızca mide asidinin sesli bir yankısı mıdır, yoksa modern toplumun görünmez baskılarının bedensel bir ifadesi mi? İktidarın Sessiz Gürültüsü: Bedenin Politikası İktidar, sadece yasa metinlerinde ya da parlamento salonlarında değil, bireylerin en mahrem alanlarında, hatta bedenlerinin iç işleyişinde bile var olur. Michel Foucault’nun “biyopolitika” kavramını…
8 YorumRüyada Görücü Gitmek Ne Anlama Gelir? Felsefi Bir Derinlikte Yolculuk Bir filozof için her rüya, insan zihninin varoluşla yaptığı gizli bir diyaloğun yansımasıdır. “Rüyada görücü gitmek” gibi sıradan görünen bir imge bile, ruhun kendini, toplumu ve aşkı nasıl anlamlandırdığını ortaya koyar. Bu rüya, yüzeyde bir geleneksel sembol gibi görünse de derinlerde kimliğin, özgürlüğün ve seçme arzusunun felsefi karşılıklarını barındırır. Bu yazıda, bu rüyanın anlamını etik, epistemoloji ve ontoloji eksenlerinde tartışarak, insanın rüya aracılığıyla kendi varoluşuyla nasıl yüzleştiğini inceleyeceğiz. — Etik Perspektiften: Seçim, Onay ve Özgürlük Arasında Etik felsefe, insanın doğruyu ve iyiyi arama sürecini irdeler. Rüyada görücü gitmek, bu bağlamda…
8 YorumOrta Hasarlı Bina Güçlendirme Nasıl Yapılır? Ekonomik Kaynakların Sınırında Dayanıklılığın Bedeli Üzerine Bir Analiz — Kaynakların Kısıtlı Olduğu Bir Dünyada Seçimlerin Ekonomisi Bir ekonomist olarak, en temel sorulardan biri her zaman aynıdır: “Sınırlı kaynaklarla sonsuz ihtiyaçları nasıl dengeleyebiliriz?” Depremler, bu sorunun en çarpıcı biçimde karşımıza çıktığı anlardan biridir. Yıkımın ardından ortaya çıkan tablo, yalnızca mühendislik açısından değil, ekonomik açıdan da karmaşık bir denklem doğurur. Orta hasarlı binaların güçlendirilmesi bu denklemin merkezinde yer alır. Çünkü burada alınan kararlar, sadece bir binanın değil, bir ekonominin dayanıklılığını da belirler. — Orta Hasarlı Bina Nedir ve Güçlendirme Neden Ekonomik Bir Konudur? Deprem sonrası “orta…
Yorum BırakMenevişleme Neden Yapılır? Geçmişten Günümüze Toplumsal Dönüşümün İzleri Geçmişi Anlamak, Geleceğe Işık Tutar Bir tarihçi olarak her zaman geçmişin, sadece birer olaylar dizisi ya da tarihsel anekdotlar olmadığını düşünüyorum. Geçmiş, toplumların gelişimini, kırılma noktalarını ve dönüşümlerini anlamamız için en değerli kaynağımızdır. İnsanlık tarihindeki önemli olgular, bazen bir alışkanlık, bazen bir ritüel olarak kendini gösterse de, ardında derin toplumsal ve kültürel anlamlar taşır. İşte bu anlamlardan biri de menevişleme uygulamasıdır. Menevişleme ve Toplumsal Dönüşüm Menevişleme, toplumların kültürel bağlamda sahip olduğu bir gelenek olarak, günümüze kadar sürekliliğini koruyan ve geçmişten gelen izleri barındıran bir uygulamadır. Bu uygulama, tarihsel olarak çok farklı zaman…
Yorum BırakKale Kapmaca Oyunu Nasıl Oynanır? Geleceğin Oyun Dünyasında Yeni Bir Strateji Arenası Çocukluğumuzun en saf, en heyecanlı anlarından biri: Kale Kapmaca. Belki mahalle aralarında, belki okul bahçelerinde saatlerce süren bu oyunun, gelecekte çok daha fazlasına dönüşeceğini kim tahmin edebilirdi? Gelin bugün sadece nasıl oynandığını değil, bu basit oyunun geleceğin dijital dünyasında nasıl evrilebileceğini de konuşalım. Çünkü belki de Kale Kapmaca, geleceğin en önemli strateji ve takım oyunlarından biri olacak… Oyunun Temelleri: Kale Kapmaca Nasıl Oynanır? Kale Kapmaca, iki takımın karşılıklı mücadele ettiği, hedefin rakip kaleyi ele geçirmek olduğu bir çocuk oyunudur. Genellikle açık bir alanda oynanır ve her takımın kendine…
6 YorumGözetmek Nasıl Yazılır TDK? Güç, Toplum ve İktidar İlişkilerinin Dili Bir Siyaset Bilimcinin Gözünden “Gözetmek” Toplumsal düzenin kırılgan yapısına kafa yoran bir siyaset bilimci için “gözetmek” yalnızca bir kelime değil, iktidarın görünmez damarlarında akan bir eylemdir. Türk Dil Kurumu’na göre doğru yazımı “gözetmek” şeklindedir; “göz etmek” ya da “gözetm ek” gibi biçimsel hatalar dilde sıkça görülse de, kelimenin asıl anlamı —bir şeyi korumak, dikkatle izlemek, kollamak— modern siyaset teorilerinde çok daha derin bir yankı bulur. Çünkü her gözetme, aynı zamanda bir iktidar biçimidir. İktidarın Gözü: Gözetleme ve Disiplin Michel Foucault’nun panoptikon metaforunu hatırlayalım: birey, kendisini sürekli izleyen bir merkezin farkında…
3 Yorum